อาการ “น้ำในหม้อน้ำลดหาย” เป็นหนึ่งในปัญหาที่คนใช้รถเจอบ่อยกว่าที่คิด บางคันลดนิดหน่อยแต่เติมแล้วจบ บางคันเติมเท่าไหร่ก็พร่องอยู่เรื่อย ๆ จนเริ่มมีอาการเครื่องร้อน เข็มความร้อนขึ้น หรือแอร์ไม่ค่อยเย็น ซึ่งถ้าปล่อยไว้ อาจนำไปสู่ความเสียหายใหญ่ เช่น เครื่องยนต์โอเวอร์ฮีท หรือปะเก็นฝาสูบเสียได้เลย
บทความนี้จะพาไปตอบคำถามสำคัญว่า น้ำในหม้อน้ำลดหาย เกิดจากอะไร พร้อมรวม 10 สาเหตุยอดฮิต ที่คนใช้รถเจอบ่อย และแนวทางสังเกตเบื้องต้นเพื่อให้คุณแก้ปัญหาได้ตรงจุดก่อนเสียหนัก
ทำความเข้าใจก่อน “น้ำหม้อน้ำ” หายไปได้ยังไง?
ระบบหล่อเย็นทำหน้าที่ระบายความร้อนจากเครื่องยนต์ โดยหมุนเวียน “น้ำหล่อเย็น” ผ่านหม้อน้ำ ท่อน้ำ วาล์วน้ำ ปั๊มน้ำ และอุปกรณ์ต่าง ๆ หากมีจุดใดจุดหนึ่ง “รั่ว / ซึม / ระบายผิดปกติ” น้ำจึงลดลงได้
อาการที่มักมาคู่กับน้ำหม้อน้ำลด
- ต้องเติมน้ำหล่อเย็นบ่อยผิดปกติ
- มีคราบน้ำ/คราบขาวแห้ง ๆ ตามข้อต่อหรือใต้ท้องรถ
- เครื่องร้อน เข็มความร้อนขึ้นสูง หรือพัดลมหม้อน้ำทำงานถี่
- กลิ่นหวานคล้ายสารหล่อเย็นในห้องเครื่อง
- น้ำในหม้อพักลดลงตลอด
10 สาเหตุที่ทำให้น้ำในหม้อน้ำลดหาย (เจอบ่อยสุด)
1) หม้อน้ำรั่ว/ซึม (ครีบผุ รอยแตกตามอายุ)
หม้อน้ำเป็นชิ้นส่วนที่โดนความร้อนและแรงดันตลอดเวลา เมื่อใช้นาน ๆ อาจมีรอยรั่วเล็ก ๆ หรือครีบผุ ทำให้น้ำซึมหายแบบ “ไม่เป็นแอ่งใหญ่”
สังเกตได้จาก: คราบชื้น/คราบขาวบริเวณหม้อน้ำ หรือกลิ่นน้ำหล่อเย็น
2) ท่อยางหม้อน้ำเสื่อม แตก บวม หรือรั่วตามรอยแคลมป์
ท่อยางเป็นจุดที่เจอบ่อยมาก เพราะเสื่อมจากความร้อนและอายุการใช้งาน บางครั้งรั่วเฉพาะตอนเครื่องร้อน/มีแรงดัน
สังเกตได้จาก: ท่อบวม นิ่มผิดปกติ มีรอยแตกลายงา หรือคราบน้ำตรงรอยรัดแคลมป์
3) ฝาหม้อน้ำเสื่อม ทำให้ “แรงดันรั่ว” น้ำเลยพร่อง
ฝาหม้อน้ำมีหน้าที่ควบคุมแรงดันในระบบ ถ้าสปริงหรือยางซีลเสื่อม ระบบอาจไม่รักษาแรงดัน ส่งผลให้น้ำเดือดง่าย และถูกดันออกไปหม้อพักมากเกินไปหรือระบายทิ้ง
สังเกตได้จาก: น้ำล้นหม้อพักบ่อย ทั้งที่ไม่พบรอยรั่วชัดเจน
4) หม้อพักน้ำ (ถังพัก) ร้าว/ฝาปิดไม่แน่น
รถหลายรุ่นใช้หม้อพักพลาสติก เมื่อเก่าอาจร้าวเป็นเส้นเล็ก ๆ หรือฝาปิดเสื่อม ทำให้น้ำซึมระเหยหาย
สังเกตได้จาก: คราบน้ำแห้งรอบถังพัก หรือระดับน้ำลดโดยไม่มีรอยหยดใต้รถ
5) แคลมป์/ข้อต่อหลวม หรือโอริงเสื่อม
ข้อต่อตามจุดต่าง ๆ เช่น ข้อต่อท่อน้ำ ข้อต่อหม้อน้ำ หรือท่อเล็ก ๆ อาจหลวมจากการสั่นสะเทือน ทำให้ซึมทีละน้อย
สังเกตได้จาก: คราบชื้นเฉพาะจุด รอบ ๆ ข้อต่อ
6) ปั๊มน้ำรั่ว (ซีลเริ่มเสื่อม)
ปั๊มน้ำทำหน้าที่หมุนเวียนน้ำหล่อเย็น เมื่อซีลเสื่อม อาจมีน้ำซึมออกจากรูระบาย (weep hole) หรือรั่วที่หน้าแปลน
สังเกตได้จาก: คราบน้ำ/คราบตะกรันใกล้ปั๊มน้ำ หรือเสียงดังผิดปกติบริเวณสายพาน
7) วาล์วน้ำ (Thermostat) ค้าง/ทำงานผิดปกติ
ถ้าวาล์วน้ำค้างปิด น้ำจะหมุนเวียนไม่ดี เครื่องร้อนจัด ทำให้แรงดันสูงขึ้นจนเกิดการระบายหรือรั่วตามจุดอ่อน
สังเกตได้จาก: เข็มความร้อนขึ้นไวผิดปกติ หรือร้อน ๆ หาย ๆ
8) หม้อน้ำอุดตัน/ทางเดินน้ำตัน ทำให้แรงดันสูงและเกิดการรั่วตามจุดอ่อน
คราบตะกรัน สนิม หรือการใช้น้ำไม่เหมาะสมทำให้ระบบตัน เมื่อไหลเวียนไม่ดี แรงดันและความร้อนเพิ่มขึ้น จนเริ่มมีอาการน้ำพร่อง
สังเกตได้จาก: น้ำหล่อเย็นขุ่น มีตะกอน สีผิดปกติ หรือความร้อนขึ้นเมื่อรถติด
9) พัดลมหม้อน้ำ/ระบบไฟพัดลมมีปัญหา ทำให้เครื่องร้อนและน้ำเดือดระบาย
พัดลมหม้อน้ำไม่ทำงานหรือทำงานช้า ทำให้ความร้อนสะสม น้ำเกิดเดือดและถูกดันออกไปทางหม้อพัก/ท่อระบาย
สังเกตได้จาก: รถร้อนตอนติดไฟแดง แต่พอวิ่งลมเข้าแล้วดีขึ้น
10) ปะเก็นฝาสูบเริ่มรั่ว (อาการหนักที่ต้องระวัง)
นี่คือสาเหตุที่ “ไม่ควรมองข้าม” เพราะน้ำอาจหายเข้าไปในห้องเผาไหม้หรือไปปนกับน้ำมันเครื่อง ทำให้เกิดความเสียหายใหญ่
สัญญาณเตือนที่ควรรีบเข้าศูนย์/อู่ทันที
- ควันขาวออกปลายท่อ (ผิดปกติ)
- น้ำมันเครื่องเป็นสีคล้ายนม/ขุ่น
- ฟองอากาศในหม้อพักน้ำ หรือมีแรงดันผิดปกติ
- เครื่องฮีทบ่อย เติมน้ำแล้วก็ยังพร่อง
เช็กเบื้องต้นอย่างไรให้เจอสาเหตุเร็วขึ้น?
เช็กลิสต์ง่าย ๆ ก่อนเข้าซ่อม
- ดูใต้ท้องรถตอนเช้า หลังจอดข้ามคืน มีคราบน้ำหยดไหม
- เปิดฝากระโปรงดูคราบขาวแห้ง ตามหม้อน้ำ ท่อ แคลมป์ และถังพัก
- สังเกตระดับน้ำในหม้อพัก (ตอนเครื่องเย็น) ว่าลดลงเร็วแค่ไหน
- ดมกลิ่นในห้องเครื่อง มีกลิ่นหวาน ๆ ของน้ำหล่อเย็นหรือไม่
- ดูเข็มความร้อน ถ้าขึ้นผิดปกติอย่าฝืนขับต่อ
หมายเหตุ: ห้ามเปิดฝาหม้อน้ำตอนเครื่องร้อนเด็ดขาด เพราะแรงดันสูงอาจทำให้เกิดอันตรายได้
ปล่อยให้น้ำหม้อน้ำลดเรื่อย ๆ เสี่ยงอะไร?
หากปล่อยให้ น้ำในหม้อน้ำลดหาย โดยไม่แก้ สุดท้ายความร้อนจะระบายไม่ทันจนเกิด “โอเวอร์ฮีท” และนำไปสู่ปัญหาใหญ่ เช่น
- ปะเก็นฝาสูบเสีย
- ฝาสูบโก่ง เครื่องยนต์เสียหาย
- ค่าใช้จ่ายซ่อมสูงกว่าการแก้ตั้งแต่แรกหลายเท่า
สรุป
คำถามที่ว่า น้ำในหม้อน้ำลดหาย เกิดจากอะไร คำตอบส่วนใหญ่หนีไม่พ้น “รั่ว/ซึม/ระบายผิดปกติ” ในระบบหล่อเย็น ตั้งแต่เรื่องเล็กอย่างท่อยางหรือฝาหม้อน้ำ ไปจนถึงเรื่องใหญ่อย่างปะเก็นฝาสูบ สิ่งสำคัญคืออย่ารอให้เครื่องฮีท เพราะอาจจบที่ค่าซ่อมหลักหมื่นถึงหลักแสนได้
ถ้าคุณเริ่มสังเกตว่าน้ำพร่องบ่อย ให้ไล่เช็กตามลำดับง่าย ๆ จากจุดที่พบบ่อยก่อน และเข้าตรวจเช็กทันทีเมื่อมีสัญญาณอันตราย เช่น เข็มความร้อนขึ้น ควันขาว หรือเครื่องร้อนจัด การแก้เร็ว ประหยัดเงิน ยืดอายุรถได้จริงครับ