หนึ่งในคำถามที่คนใช้รถค้นหาบ่อยที่สุดคือ รถอายุกี่ปีต้องตรวจสภาพ เพราะเกี่ยวข้องโดยตรงกับการต่อภาษีประจำปี หากพลาดขั้นตอนนี้ อาจทำให้ต่อภาษีไม่ได้ ถูกปรับ หรือเสียเวลาโดยไม่จำเป็น แม้หลายคนจะขับรถมานาน แต่ก็ยังมีความเข้าใจผิดเกี่ยวกับ “เกณฑ์อายุรถ” และ “ประเภทของรถ” ที่ต้องเข้ารับการตรวจสภาพจากสถานตรวจสภาพเอกชน หรือ ตรอ.
รถอายุกี่ปีต้องตรวจสภาพ? สรุปเกณฑ์ตามกฎหมาย
คำตอบของคำถาม รถอายุกี่ปีต้องตรวจสภาพ ไม่ได้ใช้เกณฑ์เดียวกับรถทุกประเภท โดยกรมขนส่งฯ แบ่งออกเป็นกลุ่มดังนี้
รถยนต์นั่งส่วนบุคคล (ไม่เกิน 7 ที่นั่ง)
- อายุรถครบ 7 ปีขึ้นไป
- ต้องตรวจสภาพก่อนต่อภาษีประจำปี
รถจดทะเบียนปี 2561 เมื่อถึงปี 2568 จะต้องเริ่มตรวจสภาพ
รถยนต์นั่งส่วนบุคคล (เกิน 7 ที่นั่ง)
- อายุรถครบ 7 ปีขึ้นไป
- ต้องตรวจสภาพเช่นเดียวกัน
- พบได้บ่อยในรถครอบครัวขนาดใหญ่ หรือรถอเนกประสงค์บางรุ่น
รถกระบะ รถบรรทุก และรถเชิงพาณิชย์
- อายุรถครบ 7 ปีขึ้นไป
- ต้องตรวจสภาพทุกปีก่อนเสียภาษี
- รถใช้งานหนักจะถูกตรวจสภาพละเอียดเป็นพิเศษ
รถจักรยานยนต์
- อายุรถครบ 5 ปีขึ้นไป
- ต้องตรวจสภาพก่อนต่อภาษี
จุดนี้เป็นสิ่งที่หลายคนมักเข้าใจผิด เพราะคิดว่ารถจักรยานยนต์ไม่ต้องตรวจสภาพ
ทำไมรถถึงต้องตรวจสภาพเมื่ออายุถึงเกณฑ์?
การกำหนดให้รถที่มีอายุมากต้องตรวจสภาพ มีเป้าหมายหลักเพื่อเพิ่มความปลอดภัยในการใช้รถใช้ถนน โดยเฉพาะรถที่ผ่านการใช้งานมานานและมีการสึกหรอของชิ้นส่วนสำคัญ
เหตุผลหลักที่ต้องตรวจสภาพ ได้แก่
- ลดความเสี่ยงอุบัติเหตุจากรถสภาพไม่สมบูรณ์
- ควบคุมมาตรฐานความปลอดภัยของยานพาหนะ
- ตรวจเช็กระบบสำคัญก่อนใช้งานต่อเนื่อง
- ลดปัญหาควันดำและมลพิษทางอากาศ
ตรวจสภาพรถ ตรวจอะไรบ้าง?
เมื่อรถเข้าข่ายตามเกณฑ์ รถอายุกี่ปีต้องตรวจสภาพ จะมีการตรวจระบบสำคัญ เช่น
- ระบบเบรก
- ระบบไฟส่องสว่างและไฟสัญญาณ
- ระบบบังคับเลี้ยว
- สภาพยางรถยนต์
- โครงสร้างตัวถัง
- ระดับไอเสียและควันดำ (รถดีเซล)
หากรถผ่านการตรวจสภาพ จะได้รับใบรับรองเพื่อนำไปใช้ต่อภาษีรถยนต์ประจำปี
ตรวจสภาพรถได้ที่ไหน?
ผู้ใช้รถสามารถเลือกตรวจสภาพได้ 2 ทางเลือกหลัก
สถานตรวจสภาพรถเอกชน (ตรอ.)
- สะดวก รวดเร็ว
- มีอยู่ทั่วประเทศ
- ใช้ใบรับรองไปต่อภาษีได้ทันที
สำนักงานขนส่ง
- ใช้ในบางกรณี เช่น รถดัดแปลง
- รถที่มีข้อสงสัยด้านโครงสร้างหรือเอกสาร
ไม่ตรวจสภาพรถ มีผลอย่างไร?
หากรถของคุณเข้าเกณฑ์ รถอายุกี่ปีต้องตรวจสภาพ แต่ไม่ดำเนินการ จะส่งผลดังนี้
- ไม่สามารถต่อภาษีรถยนต์ได้
- รถเข้าข่ายผิดกฎหมายหากนำมาใช้งานบนถนน
- เสี่ยงถูกปรับเมื่อถูกเจ้าหน้าที่เรียกตรวจ
- อาจมีปัญหากับประกันภัยในกรณีเกิดอุบัติเหตุ
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับการตรวจสภาพรถ
รถใหม่ต้องตรวจสภาพหรือไม่?
ไม่ต้อง รถที่ยังไม่ถึงเกณฑ์อายุ สามารถต่อภาษีได้ตามปกติ โดยไม่ต้องตรวจสภาพ
รถมือสองต้องตรวจสภาพหรือไม่?
ขึ้นอยู่กับอายุรถ ไม่ได้ขึ้นกับว่าเป็นรถมือหนึ่งหรือมือสอง หากอายุถึงเกณฑ์ ก็ต้องตรวจสภาพเหมือนกัน
ตรวจสภาพไม่ผ่าน ต้องทำอย่างไร?
สามารถแก้ไขจุดที่ไม่ผ่าน แล้วนำรถกลับไปตรวจใหม่ได้ หากดำเนินการภายในระยะเวลาที่กำหนด จะไม่มีผลเสียเพิ่มเติม
สรุป รถอายุกี่ปีต้องตรวจสภาพ?
สรุปเกณฑ์สำคัญแบบเข้าใจง่าย
- รถยนต์ อายุครบ 7 ปี ต้องตรวจสภาพ
- รถจักรยานยนต์ อายุครบ 5 ปี ต้องตรวจสภาพ
- รถกระบะและรถเชิงพาณิชย์ อายุครบ 7 ปี ต้องตรวจสภาพทุกปี
- ต้องตรวจสภาพก่อนต่อภาษีทุกครั้งเมื่อถึงเกณฑ์
การเข้าใจว่า รถอายุกี่ปีต้องตรวจสภาพ จะช่วยให้ผู้ใช้รถวางแผนดูแลรถได้อย่างถูกต้อง ใช้รถได้อย่างถูกกฎหมาย ลดความเสี่ยงในการถูกปรับ และเพิ่มความปลอดภัยในการขับขี่ในระยะยาว